Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ. Του Στρατηγού ε.α Αντώνη Μυτιληνάκη.

«Η Μάχη των Μαχών: Η παραδοξότερη μάχη της σύγχρονης ιστορίας.»

Η Μάχη της Κρήτης, που έλαβε χώρα το τελευταίο δεκαήμερο του Μαΐου του 1941, η επική αντίσταση των υπερασπιστών του νησιού εναντίων των γερμανών εισβολέων, η παραδοξότερη μάχη της ιστορίας, όπως χαρακτηρίστηκε, συγκέντρωσε με τις εναλλασσόμενες φάσεις της, την προσοχή, το δέος και τον θαυμασμό όλου του κόσμου. Υπήρξε ένα από τα κορυφαία γεγονότα του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου και αποτελεί συνέχεια του μακρού καταλόγου ηρωικών πράξεων του Κρητικού λαού από την αρχή της ιστορίας του.

Η κατάκτηση της Ελλάδας από τους Γερμανούς τον Απρίλιο του 1941 δεν είχε ολοκληρωθεί. Η Κρήτη παρέμεινε ελεύθερη και αποφασισμένη να παλέψει με όλες της τις δυνάμεις όταν οι Γερμανοί θα έκαναν την επίθεσή τους εναντίον της.

Λόγω της γεωγραφικής της θέσης , ήταν πολύτιμη τόσο για τους Συμμάχους όσο και για τους Γερμανούς. Αν η Κρήτη έπεφτε στα χέρια των Γερμανών η βρετανική πολεμική αεροπορία , δεν θα μπορούσε να προστατεύσει αποτελεσματικά τα συμμαχικά πλοία στη Μεσόγειο από τα αεροπλάνα της Λουφτβάφε , αφού πλέον οι Γερμανοί θα κατείχαν το τρίγωνο αεροπορικών βάσεων Σικελία – Κρήτη – Ρόδος . Άλλωστε και η γνώμη του βρετανού πρωθυπουργού Γουίστον Τσώρτσιλ ήταν ότι η Κρήτη έπρεπε να παραμείνει   στα χέρια των Συμμάχων πάση θυσία.

Ωστόσο η Βρετανία δεν μερίμνησε εγκαίρως για τη σωστή θωράκιση του νησιού επειδή ουσιαστικά πίστευε ότι ο Χίτλερ δεν θα αποτολμούσε μια τόσο δύσκολη επιχείρηση όταν είχε να αντιμετωπίσει άλλους ευκολότερους στόχους

Προετοιμασίες για την άμυνα

Από τον Νοέμβριο του 1940 υπήρχε στην Κρήτη βρετανική δύναμη δύο ταγμάτων ανδρών με λιγοστά πυροβόλα και αντιαεροπορικά. Μετά την κατάκτηση της ηπειρωτικής Ελλάδας από τους Γερμανούς 30.000 Βρετανοί, Αυστραλοί και Νεοζηλανδοί που είχαν σταλεί ως βοήθεια στην Ελλάδα κατά τις αρχές του 1941, μεταφέρθηκαν στην Κρήτη, χωρίς όμως τον βαρύ οπλισμό τους και τα τροχοφόρα τους. Η ελληνική 5η μεραρχία Κρήτης, παρέμενε στην ηπειρωτική Ελλάδα.   Έτσι οι ελληνικές δυνάμεις που στάλθηκαν στην Κρήτη για την άμυνά της αποτελούνταν από οκτώ τάγματα νεοσυλλέκτων , που μεταφέρθηκαν από την Τρίπολη και το Ναύπλιο χωρίς την παραμικρή εκγύμναση και με οπλισμό που κάλυπτε μόνο τα δύο τρίτα τους . Φυσίγγια υπήρχαν μόνο είκοσι για κάθε τουφέκι. Στην Ελληνική δύναμη προσχώρησαν επίσης νεοσύλλεκτοι εθελοντές από την Κρήτη, μαθητές της Σχολής Χωροφυλακής και μαθητές των πρώτων τάξεων της Σχολής Ευελπίδων και της Σχολής Ικάρων , όλοι τους με ανεπαρκέστατο οπλισμό και ελλιπή εφόδια. Συνολικά οι ελληνικές δυνάμεις ανέρχονταν σε 11.500 άνδρες.

Η αρχηγία όλων των συμμαχικών μονάδων – Βρετανίας, Αυστραλίας, Νέας Ζηλανδίας και Ελλάδας – ανατέθηκε στον νεοζηλανδό στρατηγό Μπέρναρντ Φράιμπεργκ , ο οποίος έφτασε στο νησί στις 29 Απριλίου μαζί με το επιτελείο του.

Η κατάσταση ήταν τραγική : Σε όλη την Κρήτη υπήρχαν μόνο 69 αντιαεροπορικά πυροβόλα , τέσσερα αντιαρματικά και 103 πυροβόλα διαφόρων διαμετρημάτων. Τα έξη πολεμικά αεροπλάνα που υπήρχαν στο νησί, με τους πρώτους γερμανικούς βομβαρδισμούς , προτού αρχίσει η εισβολή έφυγαν για την Αίγυπτο.

Όταν η βρετανική κατασκοπεία πληροφορήθηκε ότι ο Χίτλερ ετοιμάζεται να επιτεθεί στην Κρήτη από αέρος ήταν πλέον αργά . Η άμυνα της Κρήτης από αέρος αφέθηκε στον ηρωισμό των συμμαχικών μονάδων και κυρίως του Κρητικού λαού, ο οποίος ήταν ουσιαστικά άοπλος μετά τον αφοπλισμό που είχε επιβάλλει ο Μεταξάς.

Ο « Ερμής» πετάει στην Κρήτη

Το γερμανικό σχέδιο επίθεσης εναντίον της Κρήτης έφερε τον τίτλο «Ερμής» και στηριζόταν κυρίως στην αερομεταφορά επιλέκτων μονάδων αλεξιπτωτιστών.

Εκτός από την μεραρχία αλεξιπτωτιστών για την κατάκτηση της Κρήτης οι Γερμανοί χρησιμοποίησαν την 5η ορεινή μεραρχία και τμήματα της 5ης θωρακισμένης μεραρχίας. Επίσης στην επιχείρηση χρησιμοποιήθηκαν 330 βομβαρδιστικά καθέτου εφορμήσεως Στούκας και 53 ανεμόπλοια. Σε όλα αυτά πρέπει να προστεθεί και ένας μεγάλος αριθμός πολεμικών πλοίων τα οποία μετέφεραν άνδρες, οπλισμό και εφόδια.

Η   επίθεση αρχίζει

Ο στρατηγός Φράιμπεργκ είχε χωρίσει τις δυνάμεις του στα τρία γνωρίζοντας από πληροφορίες της βρετανικής κατασκοπείας ότι οι Γερμανοί σκόπευαν να χτυπήσουν τα τρία αεροδρόμια του νησιού. Ωστόσο, παρά την πολεμική του πείρα φαίνεται ότι δεν είχε δώσει σαφείς οδηγίες στους επικεφαλής των δυνάμεων που κάλυπταν την άμυνα των τριών αεροδρομίων με αποτέλεσμα να γίνουν λάθη στρατηγικής, τα οποία φυσικά εκμεταλλεύθηκε ο εχθρός.

Η πρώτη απόπειρα εισβολής έγινε στις 20 Μαίου. Ο Νομός Χανίων δέχθηκε πρώτος την επίθεση των αλεξιπτωτιστών. Στις 6.30 το πρωί ακούστηκε ο βόμβος των γερμανικών Στούκας που πλησίαζαν την περιοχή. Μισή ώρα αργότερα άρχισε ένας ανελέητος βομβαρδισμός της πόλης των Χανίων που κράτησε γύρω στη μία ώρα. Ύστερα εμφανίστηκαν τα τεράστια μεταγωγικά αεροπλάνα και τα ανεμοπλάνα που μετέφεραν τους αλεξιπτωτιστές. Ο ουρανός σκεπάστηκε από πολύχρωμες   κηλίδες: ήταν οι αλεξιπτωτιστές που έπεφταν αργά αργά στο αεροδρόμιο του Μάλεμε και γύρω από αυτό.

Από την πλευρά των συμμάχων, λόγω κακής συνεννόησης, υπήρξε καθυστέρηση στην αντιμετώπιση της πρώτης αυτής επίθεσης. Τελικά κατά την πρώτη μέρα της εισβολής το αεροδρόμιο του Μάλεμε παρέμεινε στα χέρια των ελληνοσυμμαχικών δυνάμεων.

Η   ήττα ήταν αναπόφευκτη

Το μεσημέρι της ίδιας ημέρας άρχισαν να πέφτουν αλεξιπτωτιστές στο Ρέθυμνο και το απόγευμα στο Ηράκλειο. Ωστόσο, παρά την αναμφισβήτητη υπεροχή τους σε δυνάμεις και εξοπλισμό, οι Γερμανοί δεν μπόρεσαν να πετύχουν κανέναν από τους τρείς στόχους τους. Οι αλεξιπτωτιστές τους είχαν αποδεκατιστεί. Τα αεροδρόμια παρέμεναν απόρθητα.

  • Στις 23 Μαίου ο βασιλιάς, ο πρωθυπουργός και η κυβέρνηση εγκατέλειψαν το νησί.

    Αλλά η μάχη της Κρήτης είχε ήδη χαθεί. Στις επόμενες μέρες οι Γερμανοί εξαπολύουν σφοδρότατους βομβαρδισμούς. Στρατιώτες και πολίτες μάχονται μέχρις εσχάτων. Οι Γερμανοί ζητούν από τον φρούραρχο του Ηρακλείου να τους παραδώσει την πόλη και αυτός απαντά: «Οι πόλεις δεν παραδίδονται, κυριεύονται».

  • Η 21η Μαίου ξημέρωσε επίσης με βομβαρδισμούς και ρίψη αλεξιπτωτιστών. Οι Γερμανοί αποφάσισαν να ρίξουν το μεγαλύτερο βάρος των επιθέσεών τους στο αεροδρόμιο του Μάλεμε, το οποίο τελικά και κατέλαβαν. Παράλληλες προσπάθειες των Γερμανών να αποβιβάσουν στρατεύματα από τη θάλασσα εξουδετερώθηκαν από τον αγγλικό στόλο που έπλεε γύρω από την Κρήτη. Σε απόσταση 18 μιλίων από τα Χανιά ο αγγλικός στόλος χτύπησε γερμανική νηοπομπή και βύθισε 15 πλοία. Οι απώλειες των Γερμανών ήταν μεγάλες.

    Αλλά η κατάληψη του αεροδρομίου του Μάλεμε έδωσε στους Γερμανούς τη δυνατότητα να προσγειώσουν οπλιταγωγά με ένα σύνταγμα της 5ης ορεινής μεραρχίας. Την επομένη, 22 Μαίου, οι Ελληνοβρετανικές δυνάμεις προσπάθησαν να ανακαταλάβουν το Μάλεμε αλλά απέτυχαν. Οι μάχες που διεξήχθησαν ήταν από τις πιο σφοδρές και αιματηρές. Ελληνες, Αγγλοι, Νεοζηλανδοί και Αυστραλοί με τη βοήθεια πολιτών –ανδρών και γυναικών- μάχονταν ηρωικά. Αλλά η υπεροπλία του εχθρού ήταν συντριπτική. Οι Έλληνες και οι Σύμμαχοι υποχωρούσαν βήμα βήμα. Οι απώλειες ήταν μεγάλες και η νίκη των Γερμανών ήταν πλέον ορατή.

  • Στις 25 Μαίου οι Γερμανοί καταλαμβάνουν την Κάνδανο. Η ηρωική αντίσταση του λαού της Κανδάνου κάνει τους Γερμανούς να ξεσπάσουν σε λυσσαλέα αντίποινα: ομαδικές εκτελέσεις, πυρπολήσεις σπιτιών, ανείπωτες καταστροφές. Την επομένη οι Γερμανοί καταλαμβάνουν και τον Γαλατά. Η πόλη των Χανίων θα αντέξει ακόμη μία ημέρα.
  • Στις 27 Μαίου ο Βρετανός αρχιστράτηγος της Μέσης Ανατολής Γουέιβελ στέλνει μήνυμα στον Φράιμπεργκ ότι οι συμμαχικές δυνάμεις πρέπει να προσπαθήσουν να φύγουν από την Κρήτη και ότι για τη μεταφορά τους στέλνονται πλοία του βρετανικού στόλου. Οι Βρετανοί, χωρίς να ενημερώσουν τις ελληνικές δυνάμεις, τη νύχτα της 28ης προς την 29η Μαίου εκκενώνουν την πόλη του Ηρακλείου και επιβιβάζονται στα βρετανικά πλοία που έχουν φθάσει στο λιμάνι. Οι άλλες συμμαχικές δυνάμεις επιχειρούν την κάθοδό τους προς τα Σφακιά για να επιβιβασθούν από εκεί στα πλοία. Στο μεταξύ ιταλικές δυνάμεις από τα Δωδεκάνησα καταφθάνουν στην Κρήτη, αποβιβάζονται στη Σητεία και καταλαμβάνουν το Λασίθι. Παρά τη σθεναρή αντίσταση των κατοίκων τους, το Ρέθυμνο και το Ηράκλειο πέφτουν στα χέρια των Γερμανών στις 29 Μαίου. Ο στρατηγός Φράιμπεργκ φεύγει από την Κρήτη στις 30 Μαίου ενώ στις 31 βρετανικά πλοία προσπαθούν στα Σφακιά να διασώσουν τους άνδρες των συμμαχικών στρατευμάτων που έχουν φθάσει εξαντλημένοι εκεί. Η επιχείρηση διάσωσης όμως δεν πετυχαίνει απόλυτα. Μένουν έξω από τα πλοία 5.500 άνδρες οι οποίοι συλλαμβάνονται αιχμάλωτοι από τους Γερμανούς.

Πύρρειος νίκη

Η Κρήτη τελικά υπέκυψε κάτω από το βάρος της φοβερότερης πολεμικής μηχανής που είχε γνωρίσει ως τότε ο κόσμος αλλά η ηρωική αντίστασή της κίνησε τον παγκόσμιο θαυμασμό. Οι απώλειες των Γερμανών ήταν τρομακτικές. Σκοτώθηκαν πάνω από 4.000 αλεξιπτωτιστές, η «αιχμή του ναζιστικού δόρατος» θρυμματίστηκε στην Κρήτη. Η γεμάτη αλαζονεία 7η αερομεταφερόμενη μεραρχία διαλύθηκε. Περισσότερα από 170 αεροπλάνα καταστράφηκαν. Το σώμα των αλεξιπτωτιστών δεν χρησιμοποιήθηκε ξανά από τους Γερμανούς κατά τη διάρκεια του πολέμου επειδή, όπως ομολόγησε και ο ίδιος ο Χίτλερ: «Η Κρήτη απέδειξε ότι οι μεγάλες μέρες των αλεξιπτωτιστών τελείωσαν».

Αλλά η σημασία που είχε η μάχη της Κρήτης για την έκβαση του Β’ παγκοσμίου Πολέμου είναι πολύ μεγαλύτερη. Όπως αναφέρει ο Τσόρτσιλ στα Απομνημονεύματά του, «Στην Κρήτη ο Γκέρινγκ κέρδισε μια πύρρεια νίκη, γιατί με τις δυνάμεις που σπατάλησε εκεί θα μπορούσε εύκολα να είχε κατακτήσει την Κύπρο, τη Συρία, το Ιράκ, ίσως ακόμη και την Περσία.

Εξάλλου η ηρωική αντίσταση της Κρήτης εναντίον της κατακτητικής μανίας της ναζιστικής Γερμανίας πρόσφερε τη δυνατότητα στον Αγγλο αρχιστράτηγο Γουέιβελ να οργανώσει την άμυνα της Αιγύπτου και όπως είχε πει ο ίδιος, «Η Κρήτη έσωσε ουσιαστικά την κατάσταση στη Μεσόγειο, διότι καταστράφηκε το μεγαλύτερο μέρος των αεραγημάτων του εχθρού και μεγάλος αριθμός αεροπλάνων».

Και μία στροφή από ποίημα του Παύλου Νιρβάνα     εμπνευσμένo από τους ηρωικούς αγώνες της Κρήτης

Απ΄το γαλάζιο πέλαγος σε ξαγναντεύω Κρήτη.
Τα σύννεφα του δειλινού χρυσό σου πλέκουν στέμμα
Και ο ήλιος βασιλεύοντας κατά τον Ψηλορείτη
Σμίγει το αίμα τ΄ ουρανού με το δικό σου το αίμα.

 

Αντώνης Μυτιληνάκης
Αντιστράτηγος ε.α. επί τιμή
Αντιπρόεδρος Παγκρητίου Ενώσεως
Μάϊος 2015

Φωτογραφίες:

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Δείτε σχετικά Βίντεο:


Σημείωση

Η ΠΟΛΗ ΜΑΣ

Advertisements

2 comments on “Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ. Του Στρατηγού ε.α Αντώνη Μυτιληνάκη.

  1. Παράθεμα: Ο Σύλλογος Κρητών Λαυρίου τίμησε τους ήρωες της Μάχης της Κρήτης. | Η ΠΟΛΗ ΜΑΣ

  2. Παράθεμα: Ο Σύλλογος Κρητών Λαυρίου τίμησε τους ήρωες της Μάχης της Κρήτης. | Η ΠΟΛΗ ΜΑΣ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s