Λαύρειον

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΛΑΥΡΙΟ ΚΑΙ Ο ΘΟΡΙΚΟΣ

Η αρχαία ιστορία της Λαυρεωτικής και των γύρω περιοχών της (Θορικός, Καμάριζα, Σούνιο) χάνεται στα βάθη των αιώνων και είναι συνυφασμένη με την ιστορία και εξέλιξη της αρχαίας Αθήνας. Ίσως, αν δεν υπήρχε το Λαύριο, η πορεία της Ελλάδος και του κόσμου γενικότερα, σήμερα δεν θα ήταν η ίδια.

ΜΕΤΑΛΛΩΡΥΧΟΙ ΛΑΥΡΙΟΟ πλούτος και η ποικιλία της λαυρεωτικής γης σε ορυκτά (αργυρίτης γη κατά τους αρχαίους, λόγω της περιεκτικότητάς της σε άργυρο), κατέστησε την περιοχή ως μία από τις σπουδαιότερες κατά την αρχαιότητα. Υπάρχουν ορυκτά τα οποία είναι χαρακτηριστικά της περιοχής, με τον λαυριονίτη και τον καμαριζαΐτη να ξεχωρίζουν, καθώς ανακαλύφθηκαν και μελετήθηκαν πρώτη φορά στις αντίστοιχες περιοχές. Τα κυριότερα, όμως, μεταλλεύματα είναι ο μόλυβδος και ο άργυρος.Τα μεταλλεία του Λαυρίου είναι ένα από τα τρία σπουδαιότερα παγκοσμίως, με τα άλλα δύο να βρίσκονται στην Ισπανία (Ρίο Τίντο) και στην Ινδία. Κανείς δεν ξέρει πότε ακριβώς ξεκίνησε η παραγωγή μετάλλων στην περιοχή. Ίχνη μεταλλευτικής εκμετάλλευσης χρονολογούνται περίπου από το 3000 π.Χ. Ο Ξενοφών, γύρω στο 355 π.Χ., μίλησε για την παλαιότητα του Λαυρίου (ότι όλοι πίστευαν ότι η εκμετάλλευση των μεταλλείων της Λαυρεωτικής είναι πολύ παλιά, αλλά κανένας δεν επιχείρησε να πει πότε άρχισε):

«Ουκούν ότι μεν πάνυ παλαιά ενεργά έστι πάσι σαφές. Ουδείς γουν ουδέ πειράται λέγειν από ποίου χρόνου επεχειρήθη» (Ξενοφών, Πόροι)

Ο Θορικός βρίσκεται στη βορειοανατολική ακτή της Λαυρεωτικής και αποτελεί έναν από τους αρχαιότερους οικισμούς της Αττικής. Ο Φιλόχωρος (Στράβων, ΙΧ 397), τον 3ο αιώνα π.Χ. θυμίζει ότι στην Αττική κατά τα μυθολογικά χρόνια υπήρχαν 12 πόλεις, με την πιο νότια να είναι ο Θορικός. Σύμφωνα με την παράδοση, ιδρύθηκε από τον βασιλιά Κέκροπα. Σύμφωνα με τη μυθολογία, η κόρη του Κέκροπα, η Προκρίδα, παντρεύτηκε τον Κέφαλο. Ο δίκορφος λόφος Βελατούρι (ύψους 145 μ.), ονομάζεται και «Μαστοί της Αφροδίτης» και, σύμφωνα με ευρήματα, είχε κατοικηθεί ήδη από τα μέσα της νεολιθικής εποχής (4.500 π.Χ. περίπου).

ΒΕΛΑΤΟΥΡΙΟ λόφος, με τα απομεινάρια της Ακρόπολης στην κορυφή του, έχει αρκετά ευρήματα που βεβαιώνουν πως ο Θορικός υπήρξε μια σημαντική πόλη του Μυκηναϊκού βασιλείου. Θολωτοί και θαλαμωτοί τάφοι, σε έναν από τους οποίους βρέθηκαν αγγεία και ειδώλια από τον 7ο και έως το τέλος του 5ου αιώνα π.Χ., που υποδεικνύουν την παρουσία μιας ηρωϊκής λατρείας που συνεχίστηκε για πολλούς αιώνες.
Η κορυφή του λόφου εξακολούθησε να κατοικείται στη γεωμετρική εποχή, στην οποία ανήκει ένα μεγάλο δωμάτιο με κτιστούς πάγκους που ήταν πιθανώς χώρος συγκέντρωσης των κατοίκων της περιοχής.

Λιθάργυροι που βρέθηκαν σε δωμάτιο σπιτιού της ίδιας περιόδου δείχνουν ότι και κατά την εποχή αυτή υπήρχε παραγωγή μολύβδου και αργύρου. Χαμηλότερα στις πλαγιές εκτείνονταν τα νεκροταφεία με πλούσια κτερίσματα από τη γεωμετρική (1100 π.Χ) έως την ύστερη κλασική περίοδο (350 π.Χ.) που φανερώνουν τη συνεχή κατοίκηση του χώρου. Στα κλασσικά χρόνια, ο Θορικός περιλαμβάνεται πλέον στο Λαύριο. Το 412 π.Χ. κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου οι Αθηναίοι οχύρωσαν τη χερσόνησο του Αγίου Νικολάου για να προστατεύσουν τα μεταλλεία.
Η μεταλλευτική δραστηριότητα ξεκίνησε, λοιπόν, στα προϊστορικά χρόνια στον Θορικό και αναπτύχθηκε τον 6ο αιώνα π.Χ. με τη συμβολή του Πεισιστράτου, περίοδος κατά την οποία η περιοχή της Λαυρεωτικής γέμισε με πλυντήρια που γέμιζαν με βρόχινο νερό που μάζευαν οι μεταλλευτές σε τεράστιες δεξαμενές.

Η περίοδος ακμής της Λαυρεωτικής ξεκίνησε κατcebbceb1cf85cf81ceb5cf89cf84ceb9cebaceb7-ceb3cebbceb1cf85cebaceb1-ceb3cebdceb7cf83ceb9ceb1-155.jpgά την πεντηκονταετία που ακολούθησε τους Μηδικούς πολέμους, την εποχή του Περικλή. Εποχή, κατά την οποία η Λαυρεωτική ήταν η κύρια πηγή πλούτου και οικονομικής δυνάμεως της αρχαίας Αθήνας. Ο άργυρος του Λαυρίου που εξαγόταν από τα μεταλλεύματα χρησιμοποιήθηκε κυρίως για τα αττικά τετράδραχμα με την αθηναϊκή γλαύκα, και σε μικρότερο βαθμό για κοσμήματα και διάφορα τεχνουργήματα, για 500 περίπου χρόνια, από τον 6ο αιώνα π.Χ. μέχρι και τον 1ο αιώνα π.Χ. Ο μόλυβδος χρησιμοποιήθηκε στην οικοδομική, για σωλήνες, συνδέσμους λίθων και κιόνων, σταθμά, βάρη, σφραγίδες, βλήματα και άλλα. Κατά τους υπολογισμούς του Κ. Κονοφάγου εξήχθησαν από το Λαύριο περίπου 3.500 τόννοι αργύρου και 1.400.000 τόννοι μολύβδου. Έτσι, με την τροφοδοσία της Αθήνας από την περιοχή, η Αθήνα μεγαλούργησε, δημιούργησε, νίκησε. Με τα έσοδα Έχει επικρατήσει, άλλωστε, να λέγεται πως ο «Χρυσούς Αιών του Περικλέους» οφείλεται στον «Αργυρό Αιώνα του Λαυρίου». Το αρχαίο Λαύριο εγκαταλείφθηκε τον 1ο αιώνα π.Χ.

Μετά το τέλος της κλασσικής περιόδου άρχισε η παρακμή που συνέπεσε με τη σταδιακή εγκατάλειψη των μεταλλείων. Οι πόλεμοι, οι εξεγέρσεις των δούλων,η εξάντληση των μεταλλείων, η καταστροφή του Θορικού από τον ρωμαίο αυτοκράτορα Σύλλα και οι γενικότερες ανακατατάξεις της ελληνιστικής εποχής επηρέασαν τη ζωή στην Αττική. Η περιοχή συνεχίστηκε να κατοικείται και κατά τη ρωμαϊκή περίοδο μέχρι και τον 6ο αιώνα μ.Χ. Σε αυτή την χρονική περίοδο, υπήρχε ένας μεγάλος οικισμός αυτής της εποχής, περίοδος κατά την οποία χτίστηκε μία μεγάλη βασιλική στην ανατολική άκρη της πόλης, ενώ, σύμφωνα με τον Παύλο Σιλεντάριο ο λαυρεωτικός άργυρος χρησιμοποιήθηκε και στην Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη. Ο τόπος ερήμωσε τον 6ο αιώνα, με τις σλαβικές επιδρομές.

Συνεχίζεται….

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s